على ربانى گلپايگانى

311

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

« مفوضه گروهى از غلات‌اند ، و تفاوت آنان با غلات در اين است كه ائمه عليهم السّلام را حادث و مخلوق مىدانند ، ولى معتقدند خداوند آنان را آفريده است ، آنگاه آفرينش و تدبير جهان را به آنان سپرده است » . « 1 » فرقه‌هاى غلات اقوال نويسندگان ملل و نحل در مورد فرقه‌هاى غلات مختلف است . اشعرى براى آنان پانزده فرقه ذكر نموده است . بغدادى تعداد فرقه‌هاى غلات را بيست فرقه دانسته است . اسفراينى گفته است : غلات بيش از بيست فرقه‌اند . شهرستانى آنان را يازده صنف دانسته است . برخى از فرقه‌هاى غلات عبارتند از : 1 . سبئيّه : پيروان عبد اللّه بن سباء . وى در آغاز به نبوت حضرت على عليه السّلام اعتقاد داشت ، سپس به الوهيت او معتقد شد . وى شهادت امام على عليه السّلام را انكار كرد ، و گفت آن‌كه كشته شد ، شيطانى بود كه به صورت آن حضرت در آمد ، همان‌گونه كه امر در مورد حضرت مسيح بر يهوديان مشتبه گرديد ، و آنان گمان كردند كه حضرت مسيح عليه السّلام را كشته‌اند . پيروان او معتقدند كه على عليه السّلام به آسمان رفته ، و بار ديگر به زمين باز خواهد گشت . و صداى رعد در آسمان در حقيقت صداى او است . و هر گاه صداى رعد را مىشنيدند مىگفتند : السلام عليك يا امير المؤمنين . 2 . بيانيه : پيروان بيان بن سمعان تميمى . وى به امامت محمد بن حنيفه قايل بود ، و بسيارى از پيروانش او را پيامبر مىدانستند و مىگفتند برخى از شريعت پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله را نسخ كرده است . و برخى از پيروانش او را خدا مىدانستند و به

--> ( 1 ) . تصحيح الاعتقاد ، ص 109 .